Wat zijn shanties

Rond de eeuwwisseling deden stoomschepen hun onstuitbare intrede op de wereldzeeën. Ze namen in toenemende mate de plaats in van de zeilschepen die tot dusver de verbindingen met overzeese wereld- of gebiedsdelen hadden onderhouden. Met het verdwijnen van de zeilschepen, ook wel windjammers genoemd, dreigden ook de zogenaamde shanties in de vergetelheid te geraken.

Deze ritmische arbeidsliederen werden aan boord gezongen tijdens bijvoorbeeld het gelijktijdig doorhalen van de brassen, bij het ankerlichten of bij het zware en eentonige werk aan de pompen.
Voor het ontstaan van het woord  shanty  bestaan meerdere verklaringen. Een daarvan is dat het woord is afgeleid van het Engelse woord "chant", wat zoveel betekend als zingen, een aanduiding voor negerliederen. Een andere lezing noemt het een afleiding van het Franse woord "chanter of chantez" zoals de Franssprekende negerboot-werkers in New Orleans het uitdrukten.
Met shanties worden dus uitsluitend die liederen bedoeld, die werkondersteunend gebruikt werden. Hierbij is voornamelijk het ritme belangrijk.

Naast de werkliederen waren er ook de ballades, waarin het harde leven aan boord, de willekeur van het scheepsgezag, de goede of slechte eigenschappen van het schip of de emotionele bindingen met de wal werden bezongen. Niet al deze liederen vonden hun ontstaan rechtstreeks in de zeevaart. Een aantal werd overgenomen uit het arbeidsrepertoire van negers die belast waren met het laden en lossen van de schepen, of uit het milieu van houthakkers en goudzoekers, waarin zeelui soms enige tijd hun geluk beproefden om vervolgens, met kennis van nieuwe melodieën en teksten, naar de zeevaart terug te keren.

Een andere categorie zijn de  vaak wat melancholische liederen, de fore-bitters. Dit zijn liederen die de zeelieden ter ontspanning in hun vrije tijd zongen. De "Forebitter" dankt zijn naam aan de z.g. "fore-bitts": een stel bolders op het dek, gebruikt voor het vastmaken van de tros, waar om heen zich de mannen schaarden bij het zingen en spelen. De Forebitter was, meer dan de Shanty, een verhalend, vaak wat melancholiek lied, waarin het ging over afscheid van thuis, het ruige zeemansleven, het passagieren in vreemde havens en de heimwee naar de geliefden in het vaderland. In tegenstelling tot de shanties, die vaak zonder begeleiding werden gezongen, werd de forebitter vaak begeleid door een trekharmonica, viool, banjo of wat maar voorhanden was. Shanties en Forebitters zijn soms moeilijk te verstaan, omdat ze vaak in plat Engels (slang) werden gezongen, of in het 'pidgin-English' (steenkolenengels), een mengelmoesje van Engels en de locale taal van het gebied waarmee handel werd gedreven.